2 sierpnia 2026 Artykuł 50 unijnego AI Act przestał być czymś, o czym prawnicy piszą "wejdzie w życie". Wszedł[1]. Jeśli generujesz obrazy, dźwięk, wideo albo tekst przy pomocy AI i publikujesz to gdziekolwiek w UE (albo dla odbiorców w UE) - ten przepis Cię dotyczy, niezależnie od tego, czy o tym wiesz.
Problem w tym, że internet jest pełen obrazków z "zalecanymi znaczkami AI" bez kontekstu, kto właściwie ma obowiązek ich używać, kiedy i dlaczego. Więc zebrałem to w jednym miejscu: co naprawdę mówi przepis, jak wyglądają oficjalne ikony Komisji Europejskiej, jak z nich korzystać - i na koniec, uczciwie, dlaczego ja sam nie wklejam żadnego znaczka pod każdym swoim postem na Instagramie, mimo że całe szkolenie tutaj dotyczy AI.
Tak w skrócie wygląda idea oznaczania: treść zostaje treścią, plakietka tylko mówi, skąd się wzięła
Co właściwie mówi Artykuł 50
Artykuł 50 to nie jeden przepis, tylko cztery różne obowiązki naklejone na siebie, każdy dla innej roli i innego typu treści[2]:
- Ust. 1 - providerzy chatbotów. Jeśli budujesz system, z którym ludzie rozmawiają, muszą wiedzieć, że rozmawiają z AI - chyba że to i tak oczywiste.
- Ust. 2 - providerzy generatorów treści. Firmy takie jak Midjourney, OpenAI czy Google muszą znakować to, co generuje ich system, w formacie odczytywalnym maszynowo, tak żeby dało się to wykryć narzędziem[2].
- Ust. 3 - deployerzy systemów rozpoznawania emocji i kategoryzacji biometrycznej. Osobna kategoria, dotyczy głównie firm wdrażających takie systemy wobec innych ludzi.
- Ust. 4 - deployerzy, czyli Ty jako użytkownik. Jeśli publikujesz deepfake (obraz, audio, wideo) albo tekst AI o sprawach publicznych - musisz to ujawnić[2].
Dla kogoś, kto po prostu generuje obrazy w Midjourney i wrzuca je na Instagram, realnie liczy się ustęp 4. Reszta to obowiązki firm budujących narzędzia AI, nie Twoje.
Czym jest "deepfake" w rozumieniu prawa - i dlaczego to jest najważniejsze zdanie w całym akcie
Tu większość poradników się zatrzymuje na "musisz oznaczać treści AI" i pomija najważniejszy szczegół: obowiązek z ustępu 4 dotyczy konkretnie "deepfake'ów", a to nie jest potoczne określenie na "cokolwiek zrobione przez AI". To zdefiniowane pojęcie prawne.
Dwa warunki muszą być spełnione naraz: podobieństwo do czegoś, co istnieje albo mogłoby istnieć, i wrażenie autentyczności - że ktoś mógłby to pomylić z prawdziwym zdjęciem czy nagraniem[7]. Wystarczy, że wygenerowana twarz jest realistyczna i mogłaby należeć do prawdziwej osoby - nie musi to być konkretna, rozpoznawalna osoba[7].
Innymi słowy: stylizowana, wyraźnie AI-artowa grafika - surrealistyczna kompozycja, ilustracja w rozpoznawalnym stylu, coś, co na pierwszy rzut oka nie udaje fotografii - najprawdopodobniej w ogóle nie mieści się w tej definicji. Nie dlatego, że jest "wystarczająco oznaczona", tylko dlatego, że nie próbuje niczego udawać.
Test w praktyce: czy mógłbyś to pomylić z prawdziwym zdjęciem lub nagraniem? Od odpowiedzi zależy, czy w ogóle wchodzisz w definicję deepfake'a.
Wyjątki: kiedy przepis i tak Cię nie dotyczy
Nawet jeśli coś spełnia definicję deepfake'a, Artykuł 50 przewiduje cztery sytuacje, w których obowiązek jest złagodzony albo w ogóle nie działa[6]:
1. Dzieła "ewidentnie" artystyczne, twórcze, satyryczne albo fikcyjne
Pełne zwolnienie nie obowiązuje, ale ujawnienie może być minimalne i nienachalne - byle nie psuło odbioru dzieła. W praktyce: mała, dyskretna informacja, nie wielki napis na środku kadru[6].
2. Tekst pod redakcją człowieka
Jeśli tekst wygenerowany przez AI przeszedł realną redakcję i konkretna osoba (albo firma) bierze za niego odpowiedzialność redakcyjną - obowiązek ujawnienia znika[6].
3. Asystujące, drobne zmiany
Narzędzia, które tylko wspomagają standardową edycję i nie zmieniają istotnie treści wejściowej (np. retusz, korekta kolorów) - nie liczą się jako generowanie treści[6].
4. Oczywiste z kontekstu
Jeśli dla przeciętnego, rozsądnie poinformowanego odbiorcy jest jasne, że rozmawia z AI - nie trzeba tego dodatkowo mówić[6].
Oficjalne ikony UE: jak wyglądają i jak ich używać
To są te obrazki, o które pewnie chodziło, jeśli trafiłeś na nie w sieci. 10 czerwca 2026 Komisja Europejska opublikowała oficjalny zestaw ikon do oznaczania treści AI, razem z Kodeksem postępowania dotyczącym przejrzystości treści generowanych przez AI[3].
Zestaw to trzy różne ikony, każda do innej sytuacji[3]:
Oficjalne ikony Komisji Europejskiej - pobrane wprost stamtąd, wolne do użycia bez podawania źródła (ale i tak je podaję)
- Ikona podstawowa (Basic) - uniwersalna, do stosowania kiedy AI brało udział w tworzeniu treści albo kiedy chcesz dodać własny, opisowy podpis.
- W pełni wygenerowane przez AI - kiedy cała treść (obraz, audio, wideo, tekst) powstała bez ludzkiej kontroli redakcyjnej, poza samym promptem. Przykład: syntetyczne podsumowanie newsów albo muzyka skomponowana w całości przez model.
- Częściowo zmodyfikowane przez AI - kiedy prawdziwa, ludzka treść została zmieniona przez AI w sposób tworzący deepfake, np. podmieniona twarz na zdjęciu albo dorobione tło.
Każda ikona ma cztery warianty kolorystyczne - czarny, biały i te same w 50% przezroczystości - do dopasowania pod jasne i ciemne tło. Pliki SVG i PNG są darmowe do pobrania, bez wymogu podawania źródła (Komisji ani AI Office)[3].
Zasady rozmieszczenia, które Komisja zaleca[3]:
- Widoczna i wyraźna od razu przy pierwszym kontakcie odbiorcy z treścią - nie ukryta w opisie trzy kliknięcia dalej.
- Wtopiona bezpośrednio w treść (nagrana w pikselach obrazu czy wideo), nie tylko w podpisie - poza dziełami twórczymi, gdzie wystarczy delikatniejsza forma.
- Zostaje widoczna nawet po ponownym udostępnieniu albo pobraniu pliku.
- Najlepiej działa razem z krótkim opisem po ludzku - Komisja zauważyła, że sama ikona plus prosty podpis w stylu "zmodyfikowane" działa skuteczniej niż sama ikona[3].
- Dostępna technologiom wspomagającym - odpowiedni rozmiar, tekst alternatywny.
Code of Practice: dobrowolny, ale z konkretną korzyścią
Równolegle do samych ikon powstał Kodeks postępowania dotyczący przejrzystości treści AI - dokument wypracowany przez niezależnych ekspertów przy AI Office. Do końca lipca 2026 podpisało go około 190 firm i organizacji[4].
Podpisanie jest dobrowolne, ale ma realną wartość: firmy, które go podpiszą, mogą wykazywać zgodność z Artykułem 50 w całej UE bez osobnej oceny prawnej w każdym kraju z osobna. Te, które nie podpiszą, muszą same, indywidualnie udowodnić regulatorowi, że ich rozwiązanie jest wystarczające[4].
Jak to robić dobrze - checklist
Jeśli Twoja treść faktycznie podlega obowiązkowi (deepfake albo tekst o sprawach publicznych, bez redakcji człowieka), oto jak zrobić to porządnie:
- ☐ Użyj oficjalnej ikony UE - właściwego wariantu (podstawowa / w pełni wygenerowana / częściowo zmodyfikowana)
- ☐ Dodaj krótki, ludzki podpis obok ikony, nie tylko sam symbol
- ☐ Umieść oznaczenie tak, żeby było widoczne od razu, nie w opisie pod spodem
- ☐ Wypal je w pliku (obraz/wideo), nie tylko w tekście posta, który zniknie przy reposcie
- ☐ Sprawdź rozmiar i kontrast - ikona musi być realnie czytelna, nie symboliczna kropka w rogu
- ☐ Dla tekstu: jeśli chcesz uniknąć oznaczenia, faktycznie go zredaguj i weź za niego odpowiedzialność - nie wklejaj surowego outputu
Jeśli prowadzisz firmę i publikujesz dużo treści AI regularnie - rozważ podpisanie Kodeksu postępowania zamiast wymyślania własnego systemu od zera[4].
Dlaczego ja osobiście nie wklejam znaczka pod każdym postem
Po pierwsze - warstwa techniczna to nie mój obowiązek. Znakowanie w formacie odczytywalnym maszynowo (Artykuł 50 ust. 2) to zadanie Midjourney jako providera, nie moje jako użytkownika[2]. Coraz więcej generatorów wpina to automatycznie w metadane pliku (C2PA Content Credentials i podobne standardy)[9] - ta warstwa dzieje się bez mojego udziału, zanim jeszcze cokolwiek opublikuję.
Po drugie - to, co robię, w większości w ogóle nie jest "deepfake'iem" w rozumieniu ustawy. Wracając do definicji z Artykułu 3(60): treść musi przypominać coś istniejącego i wyglądać na autentyczną[7]. Nie tworzę fotorealistycznych podróbek konkretnych ludzi, miejsc czy wydarzeń, które miałyby uchodzić za prawdziwe zdjęcia. Robię stylizowane, rozpoznawalnie wygenerowane kompozycje - i to jest dokładnie ten rodzaj treści, przy którym obowiązek z ustępu 4 po prostu się nie włącza, bo nie ma tu próby udawania rzeczywistości.
Zamiast doklejać ikonę do każdego z osobna posta, przejrzystość dzieje się na poziomie całego profilu: bio, nazwa konta, hasztag AI konsekwentnie przy każdej publikacji, cała ta strona nazywa się "szkolenie Midjourney". Nikt, kto trafia na ten content, nie jest w błędzie co do tego, skąd się bierze. To nie jest luka w przepisach - to jest dokładnie to, o co w Artykule 50 chodzi: żeby odbiorca wiedział, z czym ma do czynienia[1].
Kiedy zmieniłbym zdanie
Gdybym zaczął robić realistyczne portrety konkretnych, prawdziwych osób, rekonstrukcje wydarzeń albo cokolwiek, co przy pierwszym spojrzeniu mogłoby uchodzić za fotografię czy nagranie - wtedy tak, pojedynczy, widoczny znaczek pod takim materiałem byłby na miejscu, niezależnie od tego, czy przepis formalnie by tego wymagał. Nie dlatego że każe mi ustawa, tylko dlatego że to uczciwe wobec kogoś, kto patrzy.
Granica nie jest "czy używam AI", tylko "czy próbuję kogoś oszukać co do tego, czym to jest". Cały ten przepis, z całą swoją biurokratyczną otoczką, sprowadza się właśnie do tego pytania.
Chcesz pogadać o tym, jak to wygląda w Twoim przypadku - Twoich treściach, Twojej skali? Umów konsultację.
Źródła
- European Commission, "Transparency obligations under Article 50 of the AI Act"
- EU Artificial Intelligence Act, "Article 50: Transparency Obligations for Providers and Deployers of Certain AI Systems"
- European Commission, "EU Icons for labelling AI-generated content"
- European Commission, "Code of Practice on Transparency of AI-generated Content"
- Cooley LLP, "EU AI Act: Transparency Obligations Take Effect 2 August 2026"
- Search Engine Journal, "EU Commission Article 50 AI Transparency Law Has Four Exemptions"
- Privacy World, "How Deep is Your Fake? A 3-Minute-Guide on Labelling Obligations under the EU AI Act"
- The Science Talk, "How to add AI disclosures that comply with the EU AI Act"
- C2PA Viewer, "EU AI Act and C2PA: What Article 50 Requires for AI Content"